1940-1945

Gevaren en spanningen

Het verhaal van Jaap Berkhout
Door Ursulien van Berge-Bakkum

“Luchtalarm heb ik heel wat keren meegemaakt, bij op komst zijnde missies van geallieerde vliegtuigen. Ze waren waarschijnlijk op weg om doelen te bombarderen in Duitsland, en misschien ook wel in Nederland. De vliegtuigen vlogen heel hoog, maar waren nog wel duidelijk herkenbaar als vliegtuig. De Duitse bezetters probeerden vliegtuigen neer te halen met geschut. Het geluid van de grote groepen vliegtuigen en het geschut was beangstigend.

Wij beleefden het bijvoorbeeld op weg naar school. We schuilden dan in een portiek of een galerij onder een flat. Soms met bonzend hart. Ik maakte het ook een keer toen ik onderweg naar Purmerend was met de tram. Vanwege het luchtalarm werd de tram stil gezet, midden in een weiland bij Zunderdorp. Menigeen vroeg zich hardop af of stil staan niet onveiliger was dan doorrijden.
Eenmaal heb ik het neerhalen van een vliegtuig meegemaakt. Wij, mijn ouders en ik, zagen het gebeuren vanaf onze veranda. Het toestel zwaaide in enkele seconden als een vuurzee zigzaggend naar beneden en het leek op ons af te komen. Op ongeveer een kilometer van ons vandaan kwam het terecht op een gebouw. Dat was een triest verhaal.

Onze meester was duidelijk geen vriend van de Duitsers. Hij had bij het begin van de oorlog drie broers verloren. Dat soort dingen benoemde hij niet hardop maar in bedekte termen. Wij wisten precies wat hij daarmee bedoelde.

Ik werd een keer aangesproken door een bekende die mij een krantje in de hand duwde om ergens te bezorgen. Dat was de veel gelezen PARAAT, een verzetskrantje dat ooit was ontstaan in de Eerste Wereldoorlog.
Natuurlijk heb ik aan dat verzoek voldaan en het blad naar een opgegeven adres in de Jordaan gebracht. Ik vond dat een belangrijke missie, hield het krantje goed verborgen en bracht het zorgvuldig naar de juiste bestemming.

Mijn vader was wegwerker bij de Spoorwegen. Hij had zijn mooie radio verstopt in een keet langs het spoor en haalde die in 1944 terug naar huis. Het toestel lag verpakt in een jutezak op de bagagedrager van zijn fiets. Daarmee trotseerde hij de kans om opgepakt te worden. Gelukkig kwam hij er goed vanaf. Hij werd onderweg aangehouden door de controle op vervoerde spullen. Trof een controleur die zei: ‘Ga maar gauw door, je hebt een goeie.’
Er waren beschermingsmiddelen bedacht tegen explosies rondom de huizen. Veel mensen hadden stroken plakband geplakt op hun ramen, horizontaal en verticaal, zodat elk raam werd verdeeld in een groot aantal kleine ruitjes.”

Lees meer van Jaap’s verhaal: Vervolging en verzet

Reacties

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Terug naar alle verhalen

Het Zaans Museum maakt op deze website gebruik van cookies.

Wij plaatsen functionele cookies voor de werking en verbetering van deze website. Mogen wij extra cookies plaatsen voor sociale media koppelingen, gepersonaliseerde (video) advertenties en het meten van de effectiviteit van onze online campagne’s? Lees hier meer over in onze privacyverklaring of pas uw privacy instellingen aan

Privacy policy | Liever niet
Settings