1962

Deel 2: Een herinnering van Ger en Diet IJskes.

Het verhaal van Ger en Diet IJskes
Door Carolien Hoogenhout

Op tafel bij Ger en Diet IJskes staat een klein gipsen beeld, dat ze me graag willen laten zien. Het is een kleine versie van ‘De Houtwerker’, het enorme beeld in brons gegoten. Het staat nu op de hoek van de Houthavenkade in Zaandam.

Ger’s vader, van brandstoffenhandel IJskes, heeft het van de straatarme Joegoslavische kunstenaar Slavomir Miletić gekregen. De prijs was een zak kolen. Ger weet nog, dat Slavomir een grote zwarte baard had en vertelt samen met Diet het verhaal van ‘De Houtwerker’.

De Houtwerker.
Miletić was met zijn gezin vanuit Amsterdam op het Rustenburg komen wonen, nadat hij in 1962 van de gemeente Zaanstad de opdracht had gekregen om een beeld te ontwerpen als ode aan de Zaanse bootwerker, de harde werkers in de houtindustrie. ‘De Houtwerker’ is waarschijnlijk gemaakt naar het model van een balkenvlotter. De balkenvlotter loste de houtboten en maakte er vlotten van. De vlotten zijn vervolgens naar zagerijen versleept. Ger heeft vaak naar die balkenvlotters staan kijken.

“Het beeld van Miletić klopte helemaal ”, zegt hij  “zo, met een pikhaak in de handen, stonden ze inderdaad”. Het beeld zou bij de Beatrixbrug worden geplaatst, maar de architect van de brug vond het ‘artistiek volkomen waardeloos’ en keurde het af.  Kort daarna velde een ‘commissie van kenners’ op basis van esthetische en technische gronden, eveneens een negatief oordeel. Ondanks demonstraties en acties van veel Zaankanters, die het beeld in Zaandam geplaatst wilden zien, kwam het er niet. Miletić ontving slechts een vergoeding en moest de loods waarin hij had mogen werken, ontruimen. Uit protest schoor hij zijn hoofd kaal en raakte de ontvangen ‘vergoeding’ niet aan.
Het beeld maakte hij desondanks wel af. Een betonnen versie stond bij de te bouwen Coentunnel en het Haarlemmerplein en in 1971 op het Waterlooplein in Amsterdam, nadat Miletić het voor 25 cent aan kooplieden aldaar had verkocht. Omdat junks en dealers rondom het beeld voor overlast zorgden, moest het daar weer weg en werd het opgeslagen op Amsterdams gemeente terrein.

Voor de tentoonstelling Hout, hout en nog eens hout, werd ‘De Houtwerker’ tijdelijk naast het Zaans Museum geplaatst. Het staat nu bij het Zaans Lyceum. Pas in 2004 kreeg het vier meter hoge beeld, in brons gegoten, in bijzijn van de kunstenaar, een vaste plaats in Zaandam, aan de Houthavenkade, vlak bij het water.

We praten nog even verder over de Houthavenkade, waar Ger zich het bombardement in de oorlog nog goed kan herinneren. Vijf bommen vielen toen op de o.a. de school en de slagerij. En over zijn huwelijk met Diet en hun verhuizing naar woonark ‘Sloottoerist’ op de Braakdijk en daarna naar Westzaan. Inmiddels hebben ze de Zaanstreek verruild voor een fijn huis in Hoorn.

 

Reacties

1 antwoord

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.