1952

De Burcht in Zaandam

Het verhaal van Rein Korthof
Door

Geboren op 31 maart 1952 bracht ik de eerste 4 jaar van mijn leven door op het adres Zuiddijk 91A in Zaandam: een woning op de hoek van de Prinsenstraat en de Zuiddijk.

Eigenlijk waren het twee woningen, boven de slagerij van Piet Nooij, waar ons gezin op de tweede etage woonde en mijn grootouders van moeders kant op de derde. Als Slager Nooij worst aan het draaien was, trilde de hele bovenverdieping en wij genoten mee. Het pand had een dakterras, dat via een trap kon worden bereikt: hier werd de was te drogen opgehangen en soms mocht ik mee om van het fraaie uitzicht op de Burcht te mogen genieten. De Burcht was de plaats, waar allerlei bijzondere evenementen plaatsvonden, zoals de kermis, het circus of de aankomst van Sint-Nicolaas. Wat dat laatste betreft, had ik als klein kind al snel in de gaten dat er iets niet klopte: het hele jaar door was stoomsleper ‘Johanna’ op de Voorzaan actief, maar op een zaterdag ergens in november heette deze ineens ‘Spanje’ en moest ons doen geloven, over de zee naar Zaandam te zijn gekomen..

De komst van de kermis in de derde week van september bracht altijd veel opwinding en slapeloosheid: dat laatste vanwege de herrie die onze woning tot laat in de avond bereikte. Continu toeterde uit de luidsprekers van de steile wandrace het wervende ‘als vlíégen aan de wand’, waarbij motorrijders in duizelingwekkend tempo hun rondjes maakten! En ook de attractie met de botsautootjes maakte veel herrie, waarbij tophits als ‘sippie soda’ (zoals ik dat toen interpreteerde) luid ten gehore werden gebracht. Na onze verhuizing naar de Gerhardstraat was het afgelopen met de directe blik op de kermis, maar omdat mijn lagere school aan de Klaas Katerstraat in de buurt was, kwam ik er nog vaak. Ik herinner mij nog de ‘Muizenstad’, of de ‘Lilliputterstad’ waar je tegen betaling een kijkje kon nemen of aan de rupsbaan, waarin veel verliefde stelletjes de eerste zoenen uitwisselden als de kap over de wagentjes werd gesloten. Ooit was er ook een kermisattractie, waarvoor ik niet werd toegelaten: ‘De vrouw met de vier (welgevormde, zoals het uit de luidsprekers tetterde) borsten’. Of ze echt door de natuur dubbel was toegerust of  dat er gebruik werd gemaakt van een optische truc, weet ik niet. Ooit heb ik na schooltijd nog geholpen met het opbouwen van een touwtjestrektent. Als dank mocht ik een kleinigheid uit de prijzenpot uitzoeken: een plastic doodskopje aan een koordje.

Geheel buiten de kermis om vormde in de jaren 50 ook een geconserveerde walvis een attractie: tegen betaling kon je het naar formaline stinkende zoogdier bekijken, terwijl een eindeloze geluidsband informatie leverde: ‘Over vijf minuten wordt het verhaal van Jonas wéér verteld’!

Bijzonder was altijd het circus, in mijn herinnering Krone of Boltini, dat op de Burcht werd opgebouwd. Op het station Zaandam kwam dan een circustrein aan en olifanten trokken de pipowagens door de Stationsstraat en over de Wilhelminabrug naar de Burcht, waar de olifanten de staanders van de circustent, oftewel in circustaal chapiteau, omhoog trokken. Wij waren altijd verzekerd van vrijkaarten voor mooie plaatsen, want opa van vaders kant was ambtenaar bij de gemeentelijke belastingdienst en was verantwoordelijk voor het innen van de vermakelijkheidsbelasting.

Ooit heb ik een voorstelling van het Circus Boltini voortijdig verlaten: er zou een artiest met een speciaal kanon op een vangnet worden afgeschoten, maar dat vond ik zo eng, dat ik het niet aankon.

Reacties

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.