1990

Uit de puntige pen van Wim Swart, deel 1

Het verhaal van Wim Swart
Door

Gisteravond op de TV de documentaire gezien over de Joodse vrouwen die bij Anne Frank konden blijven tot haar laatste dag? Indrukwekkend. En weer afgrijselijk te horen vertellen hoe diep mensen kunnen zinken die menen van een betere soort te zijn dan anderen. Racisme, een vervloekte misvatting die bestaat tot vandaag.
Vergeleken met wat de Joden en andere slachtoffers van het Nazidom moesten ondergaan heeft het gezin waaruit ik kom maar weinig te lijden gehad in de jaren ’40- ‘45en toch was ook dat genoeg voor een leven lang angst, honger, ellende, willekeur en terreur. Bij mij ook een beetje trots op een vader die in 1941 een februaristaker was: een staker tegen de Jodenvervolging, tegen het racisme. Goddank, dat hij aan de geode kant stond. Wat een lot hebben de kinderen gehad van wie de ouders fout waren.
Toen de oorlog in 1945 was afgelopen was ik vijftien jaar. Net jong genoeg om gespaard te zijn gebleven voor veel mensen van maar een paar jaar ouder wel kon overkomen. Toch heb ik het idee dat ik tussen mijn tiende en mijn vijftiende meer afschuwelijke dingen heb gezien, gehoord en beleefd dan in de 43 jaar daarna.
Onlangs sprak ik een jongere collega over de oorlog en mijn belangstelling daarvoor. “Wanneer kreeg je daar die interesse voor?” vroeg hij. Een volstrekt oprechte vraag, maar ze klonk me in de oren of het ging om interesse voor postzegels of het aantal doelpunten van Abe Lenstra. Iets dat je plotseling raakt en waarin je je dan gaat verdiepen.
Maar zo was het niet. Wie leefde in ’40-’45, ook al was hij/zij nog een kind, kon de oorlog niet ontgaan. Hij drong zich op aan iedereen. Vandaar ook denk ik, dat de generaties van toen als een soort tijdafbakening spreken over voor en na de oorlog. Bijna niets was ingrijpender geweest in hun levens dan de oorlog.
“Ik ben van na de oorlog en dat wil ik graag zo houden.” Dat vond ik de mooiste tekst die werd meegedragen in de vredesdemonstratie van een half miljoen mensen in oktober 1983 in Den Haag. Gelukkig dat mensen willen ijveren voor behoud van de vrede.
Gelukkig ook dat veel mensen waakzaam zijn met betrekking tot herleving van het racisme. Al moeten we ons er anderzijds voor hoeden elke stemming op een kwalijk verschijnsel als de Centrumpartij te beschouwen als een soort fascist. Zij die de oorlog hebben meegemaakt weten dat fascisten anders waren.
Vanavond dodenherdenking.

Wim Swart

Reacties

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Terug naar alle verhalen

Het Zaans Museum maakt op deze website gebruik van cookies.

Wij plaatsen functionele cookies voor de werking en verbetering van deze website. Mogen wij extra cookies plaatsen voor sociale media koppelingen, gepersonaliseerde (video) advertenties en het meten van de effectiviteit van onze online campagne’s? Lees hier meer over in onze privacyverklaring of pas uw privacy instellingen aan

Privacy policy | Liever niet
Settings